حجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعان اسلام و پژوهش های روان‌شناختی 2981-149X 11 24 2026 02 20 A Conceptual Model of Resilience in the Face of Grief Based on Islamic Sources مدل مفهومی تاب‌آوری در مواجهه با سوگ بر اساس منابع اسلامی 53 88 199 10.22034/ip.2026.356.1246 FA احمد هاشمی کارشناسی ارشد مشاورة خانواده، مؤسسة آموزش عالی اخلاق و تربیت، قم، ایران جعفر جدیری استادیار گروه مشاورة دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران. 0009-0004-3846-4270 Journal Article 2024 08 30 This study aims to present a conceptual model of resilience in the face of grief based on Islamic sources. It is organized as a descriptive (library-based) study and is fundamental in nature. The method of conducting this study was both qualitative and quantitative, utilizing conventional content analysis methods for both manifest and latent content. In the quantitative section, 11 experts’ opinions were employed. The findings of the study show that from the analysis of religious propositions, a pattern of resilience in the face of grief based on Islamic sources can be extracted. This model includes components, subcomponents, and consequences. The study clearly identifies five components of resilience in the face of grief: acceptance of loss, perception of divine presence and oversight, gratitude, positive confrontation despite internal pressure, resilient action; thirty subcomponents, and ten consequences for resilience in the face of grief. The content of this model, in addition to expanding knowledge in the field of resilience and grief, can be employed in confronting and overcoming the challenges surrounding loss and the passing of loved ones in society, thereby protecting individuals from the psychological harms of grief. f. این پژوهش به‌منظور کشف و ارائۀ مدل مفهومی تاب‌آوری در مواجهه با سوگ بر اساس منابع اسلامی سامان یافته است. به لحاظ ماهیت توصیفی و از لحاظ هدف از نوع بنیادی است. روش این پژوهش به دو شیوۀ کیفی و کمّی انجام گردیده و از روش تحلیل محتوای کیفی به شیوۀ تحلیل محتوای عرفی و قراردادی و از هر دو نوع محتوای آشکار و پنهان استفاده شده است. در بخش کمّی نیز از نظرات 11 کارشناس استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که الگوی تاب‌آوری در مواجهه با سوگ بر اساس منابع اسلامی شامل مؤلفه‌ها ـ زیرمؤلفه‌ها و پیامدها بوده که پنج مؤلفه شامل پذیرش فقدان، درک حضور و نظارت الهی، شکرگزاری، مواجهه مثبت علی‌رغم فشار درونی، اقدام و عمل تاب‌آورانه، سی زیرمؤلفه و ده پیامد برای تاب‌آوری در مواجهه با سوگ است. محتوای این مدل علاوه بر گسترش علم و دانش در حوزۀ تاب‌آوری و سوگ، می‌تواند در رویارویی و غلبه بر مشکلات ناشی از سوگ و چالش‌های پیرامون فقدان و از دست دادن عزیزان در جامعه به‌کار گرفته شود و افراد را از آسیب‌های روان‌شناختی سوگ حفظ نماید. http://journals.ueae.ir/article_199_8917d7d8666b4359ca387f3efd32e643.pdf