حجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X51220200220Ihsan (goodness) in Interpersonal Relations Based on Islamic Sources and Designing its Initial Questionnaireساخت پرسشنامه اولیه احسان در روابط میانفردی بر اساس منابع اسلامی72613FAمحمد محسن گلوردی یزدیکارشناسی ارشد روانشناسی مثبتگرا، موسسه اخلاق و تربیت، قم، ایرانمحمدصادق شجاعیاستادیار روانشناسی، جامعه المصطفی العالمیه قم، ایرانمهدی عباسیعضو هیئتعلمی پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی- گروه روانشناسی اسلامی، پژوهشگاه قران و حدیث، قم، ایران0000-0002-8347-3924Journal Article20191030The aim of this study was to construct a Ihsan questionnaire in interpersonal relationships based on Islamic sources. Data were collected using two methods of content analysis of religious texts and a survey of verses and hadiths. According to the opinion of ten experts in religious sciences and psychology, the findings of the research in the qualitative section, for benevolence, 41 signs in 6 theoretical components entitled “social utility”, “positive relationships”, “positive thinking”, “influence-desirability”, “ abstinence “ and “ totality “. Based on this, the initial items were designed and then, according to ten experts, 130 items were designed and implemented in the statistical community. After statistical analysis on the data, the initial Ihsan questionnaire with 121 items was prepared and compiled. Residents of Pardisan of Qom (2016-2017) were surveyed by a survey method to evaluate the validity and reliability of the initial Ihsan scale in a sample of 85 people from the statistical population. The opinions of ten experts were used to evaluate the validity of the content of symptoms and items. To obtain the construct validity, the correlation (Pearson) of each item with the total score was calculated and the results showed the desired validity. In the validity of the scale, Cronbach’s alpha coefficient was 0.83 and Guttmann halving coefficient was 0.90 and Spearman-Brown halving coefficient was 0.91.پژوهش حاضر با هدف ساخت پرسشنامه احسان در روابط میانفردی بر اساس منابع اسلامی انجام شده است. دادهها با استفاده از دو روش تحلیل محتوای متون دینی و پیمایشی از آیات و روایات گردآوری شدند. بر اساس نظر ده نفر از کارشناسان علوم دینی و روانشناسی، یافتههای پژوهش در بخش کیفی، برای احسان 41 نشانه را در 6 مؤلفه نظری تحت عنوان «سودمندی اجتماعی»، «روابط مثبت»، «مثبت اندیشی»، «نفوذ-مطلوبیت»، «خویشتنداری» و «تمامیت» به دست داد. بر این اساس گویههای اولیه طراحی شد و سپس بنا بر نظر ده نفر از کارشناسان مذکور، 130 گویه طراحی و در جامعه آماری اجرا گردید، پس از تجزیهوتحلیل آماری بر روی دادهها، پرسشنامه اولیه احسان با 121 گویه تهیه و تدوین گردید. با روش پیمایشی به منظور بررسی و ارزیابی روایی و اعتبار مقیاس اولیه احسان در نمونه 85 نفری از جامعه آماری، ساکنین شهرک پردیسان قم (سال 95-96) مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی روایی محتوای نشانگان و گویهها، از نظرات ده نفر از کارشناسان خبره استفاده گردید. برای بهدست آوردن روایی سازه، همبستگی (پیرسون) هر گویه با نمره کل محاسبه گردید و نتایج حاکی از روایی مطلوب بود. در بررسی اعتبار مقیـاس نیز ضریب آلفای کرونباخ، 83/0 و ضریب دونیمه سازی گاتمن،90/0 و ضریب دونیمه سازی اسپیرمن- براون، 91/0 بهدستآمده است.http://journals.ueae.ir/article_13_d186b130b5074b260860dc3e5e003f93.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X51220200220Fundamentals of family therapy based on Islamic sourcesمبانی خانوادهدرمانی بر اساس منابع اسلامی274214FAمرتضی عزیزیطلبه سطح 4 مرکز تخصصی قرآن امام علی بن ابی طالب(ع)، قم، ایران،محمدرضا احمدیاستادیار موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایرانمحمدرضا سالاریفردکتری روانشناسی، استادیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایرانJournal Article20191010The present research aims at recognizing the bases of family therapy based on Islamic resources. The research, which is a foundational-theoretical one, uses a descriptive-analytical method and gathers data from Islamic resources to answer the questions on the nature of family therapy’s basics. To compose the research, we have inferred the basics from the Quran and the traditions. The final findings of the research show that the family therapy based on the Islamic sources enjoys the followings: the ontological bases of God’s deity, mediation of grace by selected men, the existence of after-life world, beauty and goodness of universe, the gradual nature of changes, the anthropological bases of human’s spirituality, human’s aestheticism, human’s dignity, human’s weakness and deficiency, the existence of sexual differences, being complement, human’s need to attachment and sympathy, human’s being accompanied by difficulty and hardship, human’s need to others, family’s being systematic, the value bases of sanctity of marriage and family, the value of child and having children, the centrality of duty and rights, man’s tutorage, the pathological bases of the family’s general impairments, the couple’s common impairments, the impairments specified to each of the couples, the jurisprudential and moral bases of desirability of reconciliation among Muslims, the desirability of intercession in forming family, the desirability of reforming the familial relationships. These basics are effective in the goals and techniques of family therapy, so family therapy theorists with an Islamic approach, should formulate the goals and techniques of family therapy, based on these basics.هدف پژوهش حاضر، شناسایی مبانی خانوادهدرمانی اسلامی است. این تحقیق بنیادی نظری، با روش توصیفی - تحلیلی و روش استنباط از آیات قرآن کریم و احادیث معصومین صورت گرفته است. نتایج تحقیق، نشان داد که یک نظریه خانوادهدرمانی اسلامی، بر اساس این مبانی است: 1. هستیشناختی: ربوبیت خداوند، وجود جهان پس از مرگ، خیر و زیبا بودن جهان، تدریجی بودن تغییرات. 2. انسانشناختی: معناگرایی، زیبادوستی، کرامت و ضعف و نقص انسان، وجود تفاوتهای جنسیتی، مکمّلیت، نیاز به انس و الفت، همراهی با رنج و سختی، نیازمندی به دیگران، سیستمی بودن خانواده. 3. ارزششناختی: ارزشمندی و تقدس ازدواج و خانواده، ارزشمندی فرزند و فرزندآوری، وظیفهمحوری و حقوقمداری، قیمومیت. 4.آسیبشناختی: آسیبهای مشترک زوجین و آسیب های مربوط به هریک از زوجین. 5. مبانی فقهی و اخلاقی مطلوبیت اصلاح ذات البین، وساطت در تشکیل خانواده و اصلاح روابط خانوادگی است. این مبانی در اهداف و تکنیکهای خانواده درمانی مؤثر است، بنابراین بایستی نظریه پردازان خانواده درمانی با رویکرد اسلامی، در تدوین پروتکلها، بایستی بر اساس این مبانی، اهداف و تکنیکهای خانواده درمانی را تدوین کنند. http://journals.ueae.ir/article_14_07a29418708f5b2996e45b8140b4b2be.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X51220200220Characteristics of mental health in nature-based counseling with an Islamic approachشاخصهای سلامت روان در مشاوره فطرتمحور با رویکرد اسلامی436415FAعلیرضا اسدنژادکارشناسی ارشد راهنمایی و مشاوره، دانش آموخته موسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت، قم، ایرانمحمدرضا بنیانیدکتری روانشناسی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران0009-0002-7748-2098محمدرضا جهانگیرزاده قمیاستادیار گروه روانشناسی مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ، قم، ایران0000-0001-8661-7383Journal Article20191004The naturalism-empiricism debate has always been one of the most historical and far-reaching debates about human nature. The present study aims to explain the indicators of mental health in nature-based counseling with an Islamic approach and compare it with the three schools of psychoanalysis, behavioral therapy and individual therapy. This research is fundamental and has been done using content analysis method. The results of this study showed that mental health is based on the nature-based approach, a concept of transtemporality, trans-spatial, transcultural and trans-situational. Man’s fourfold relationship with himself, God, creation, is a basic prerequisite that ensures one’s attainment of this concept. Accordingly, a healthy person is one who has a “dynamic” and “evolutionary” relationship with the four basic factors mentioned above and experiences it. This study also showed that in the nature-based approach, all methods and treatment models in achieving the health of the client’s personality are designed based on the instinctual “perfectionism” of the clients and the rest of the instincts and instinctual tendencies are subject to this. Will be the trend.مجادله فطرینگری-تجربینگری، همواره یکی از مباحثات تاریخی و پردامنه در خصوص ماهیت انسان بوده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین شاخصهای سلامت روان در مشاوره فطرتمحور با رویکرد اسلامی و مقایسه آن با سه مکتب روانتحلیلگری، رفتاردرمانی و درمانفردمدار، ارائه شده است. این پژوهش، بنیادی بوده و با بهرهگیری از روش تحلیل محتوا، انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که سلامت روان بر مبنای رویکرد فطرتمحور، مفهومی فرازمانی، فرامکانی، فرافرهنگی و فراموقعیتی است. ارتباط چهارگانه انسان با خود، خدا، خلق و خلقت، پیشنیازهای اساسی است که متضمن وصول فرد به این مفهوم است. بر این اساس، انسان سالم کسی است که با چهار عامل اساسی مذکور، ارتباطی «پویا» و «تکاملبخش» داشته و آن را تجربه نماید. همچنین این پژوهش نشان داد، در رویکرد فطرتمحور، تمامی روشها و مدلهای درمانی در وصول به سلامت شخصیت مراجع، بر اساس «کمالطلبیِ» فطریِ مراجع طراحی میشود و باقی فطریات و تمایلات غریزی، تابع این گرایش خواهند بود.http://journals.ueae.ir/article_15_783584800062e97b9e8ee185323da247.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X51220200220Non-verbal strategies in meeting the emotional needs of spouses according to Islamic sourcesراهکارهای غیرکلامی در تأمین نیازهای عاطفی همسران با توجه به منابع اسلامی658116FAمحمد حسین مولویکارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایرانمحمدرضا سالاریفردکتری روانشناسی، استادیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایرانمحمد فرهوشدانشجوی دکتری روان شناسی، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه سمنان، مهدیشهر سمنان، ایران0000-0002-9351-9164مریم رحمانیسطح سه علوم تربیتی، جامعه الزهرا، قم، ایرانJournal Article20191022Non-verbal relationships are one of the communication strategies that have a great effect on strengthening couples’ relationships. In Islamic teachings, attention has been paid to the non-verbal relations of spouses. This descriptive-analytical method has examined the effective non-verbal relationships of spouses in Islamic sources. Findings show that happy face, smile, physical and visual companionship and intimacy, giving gifts, welcoming spouse, having fun and traveling, helping with household chores, active listening, grooming, anger management and non-verbal sexual needs of spouses, including Effective non-verbal strategies in meeting the emotional needs of spouses from the perspective of Islamic sources.روابط غیرکلامی یکی از راهکارهایی ارتباطی است که اثر بسزایی در تقویت روابط زوجین دارد. در آموزههای اسلامی به روابط غیرکلامی همسران توجه شده است. هدف این پژوهش تدوین روابط موثر غیرکلامی همسران بر اساس منابع اسلامی است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی بوده است. یافتهها نشان میدهد که چهره بشاش، تبسم، همنشینی و صمیمیت بدنی و بصری، هدیه دادن، استقبال از همسر، تفریح و مسافرت، کمک در کارهای خانه، گوش دادن فعال، آراستگی، کنترل خشم و بایستههای غیرکلامی در رابطه جنسی همسران، از جمله راهکارهای مؤثر غیرکلامی در تأمین نیازهای عاطفی همسران از منظر منابع اسلامی است. http://journals.ueae.ir/article_16_5bb7fc73dac589a25a61fe7acefc12b2.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X51220200220The concept of responsibility and its components based on Islamic sourcesمفهومشناسی مسئولیتپذیری و مؤلفههای آن براساس منابع اسلامی8311017FAمحمد حاجیزادهدانشجوی کارشناسی ارشد موسسه اخلاق و تربیت قم، ایران0000-0003-3029-222Xنجیبالله نوریاستادیار گروه روانشناسی جامعه المصطفی العالمیه قم، ایران0000-0003-4489-9460مهدی عباسیاستادیار روانشناسی دانشگاه قرآن و حدیث، قم ایران0000-0002-8347-3924Journal Article20191027This research was conducted in order to identify the concept of responsibility and extract its components from Islamic sources - including verses, hadiths and opinions of Islamic thinkers.<br />The method of this research is qualitative content analysis of religious texts with an interpretive approach in which the word in question and its synonyms in dictionaries were first searched.<br />In the next stage, the words found were found in Islamic sources and after summarizing the findings, the components were taken from the results of verses and hadiths. Then, by presenting the obtained components to experts in psychology and religious sciences, the level of relevance and necessity of the components for the documents as well as the accuracy of the inference of the components from the documents were evaluated by the researcher.<br />According to experts, the approved components of responsibility are cognitive components (awareness of responsibility), emotional (persistence in responsibility and concern) and behavioral components (care, accountability, fulfillment of responsibility, perseverance in action, struggle and Lack of laxity, being task-oriented and not making excuses).این پژوهش در راستای شناسایی مفهوم مسئولیتپذیری و استخراج مؤلفههای آن از منابع اسلامی از جمله آیات، روایات و نظرات اندیشمندان اسلامی انجام گرفت. روش این تحقیق، تحلیل محتوای کیفی متون دینی با رویکرد تفسیری است که در آن ابتدا به جستوجوی واژه مدنظر و مترادفهای آن در فرهنگهای لغت پرداخته شد. در مرحله بعد لغات یافته شده را در منابع اسلامی یافته و پس از جمعبندی یافتهها، از برآیند آیات و روایات، مؤلفهها برداشت شد. سپس با ارائه مؤلفههای به دست آمده به کارشناسان متخصص در روانشناسی و علوم دینی، میزان ارتباط و ضرورت مؤلفهها برای مستندات و همچنین صحت استنباط مؤلفهها از مستندات -توسط پژوهشگر- ارزیابی شد. براساس نظر کارشناسان، مؤلفههای تأیید شده مسئولیتپذیری عبارتند از: مؤلفههای شناختی (هشیاری نسبت به مسئولیت)، عاطفی (پایداری در مسئولیت و دغدغهمندی) و رفتاری (مراقبت، پاسخگو بودن، وفای به مسئولیت، اتقان در عمل، مجاهدت و عدم سستی، تکلیفمحور بودن و عذر نیاوردن). http://journals.ueae.ir/article_17_34c9dce611247dd32f2e55afa49c8cec.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X51220200220Psychological analysis of “the heretics_Motrafin” and “corrupt scholars” as two reference groups in the Holy Quranتحلیل روانشناختی «مترفین» و «عالمان فاسد» به عنوان دو گروه مرجع در قرآن کریم11113018FAعلی مخدومیکارشناسی ارشد روانشناسی، موسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت، قم، ایرانمحمد کاویانیدانشیار گروه روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران0000-0001-7643-0910Journal Article20191013The aim of the present study is to analyze the psychology of the wealthy rich “corrupt_Motrafin” and corrupt scholars from the perspective of the Holy Quran as two reference groups. To achieve this goal, first the criteria of the reference group and the reference group were explained from the perspective of contemporary science, and then by the method of qualitative content analysis, the verses related to the discussion were examined. For this purpose, the related words \”subordination_Tabe\”, \”model_Osveh\” and \”following_Eqtedae\” were used. Given the importance of the two groups of rich people and corrupt scholars and their beneficial effect on society, these two groups were selected as the target community; Then, using the method of thematic interpretation, verses related to these two groups were analyzed and their characteristics were extracted from the Holy Quran. The findings showed that the characteristics of the erring people include repetition and insistence on the wrong path, prioritizing their interests over the truth, presenting false logic and stubbornness in the path of deviation and the characteristics of corrupt scholars. It included the use of unlawful and illegitimate property, the accumulation of wealth and non-payment of religious funds, the blocking of God’s way, the distortion of divine commandments, and the concealment of truth.هدف پژوهش حاضر تحلیل روانشناختی ثروتمندان متمول «مترفین» و عالمان فاسد از منظر قرآن کریم به عنوان دو گروه مرجع است. برای رسیدن به این هدف ابتدا ملاک و معیارهای گروه و گروه مرجع از نگاه علم معاصر تبیین گردید و سپس با روش تحلیل محتوای کیفی، آیات مرتبط با بحث مورد بررسی قرار گرفت، برای این مهم از واژگان مرتبط «تبع»، «اسوه» و «اقتداء» استفاده شد. با توجه به اهمیت دو گروه ثروتمندان و عالمان فاسد و تأثیر بهسزای آنها در جامعه، این دو گروه به عنوان جامعه هدف انتخاب شدند؛ در ادامه با استفاده از روش تفسیر موضوعی، آیات مرتبط با این دو گروه تحلیل و ویژگی های آنها از قرآن کریم استخراج شد. یافتهها نشان داد ویژگیهای مترفین شامل تکرار و اصرار بر راه اشتباه، مقدم دانستن منافع خود بر حق و حقیقت، ارائه منطقی نادرست و لجاجت در مسیر انحراف و ویژگیهای عالمان فاسد شامل استفاده از اموال ناحق و نامشروع، جمع آوری ثروت و عدم پرداخت وجوهات شرعی، مسدود کردن راه خدا، تحریف احکام الهی و کتمان حق، به دست آمد. http://journals.ueae.ir/article_18_deb31a8351c3057327f3d3567afc7160.pdf