حجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X2520160822Constructing the Scale of God-awareness and Investigating its Psychometric Featuresساخت مقیاس خداآگاهی و بررسی ویژگیهای روانسنجی آن72867FAمسعود نورعلیزاده میانجیاستادیار گروه روانشناسی دانشگاه شاهد، تهران، ایرانابوالقاسم بشیریاستادیار روانشناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایرانJournal Article20160607The present study aims at preparing and constructing the scale of “God-awareness” based on teachings extracted from Islamic reliable sources, and determining its psychometric features (reliability and validity). To do so, we first classified, through a descriptive analysis of the texts, the Quranic verses and traditions related to the construct of God-awareness, and then designed the propositions marking that construct. After confirming the validity the scale by eight experts in university and seminary, we finally arrived at a questionnaire composed of 25 items in a four-choice likert spectrum and tested it. In the final stage, first we selected 225 subject and then 200 subjects through random cluster sampling, and investigated the psychometric feature of the scale through a survey method. The findings showed that the scale of God-awareness enjoys a high level of validity in content, criterion, construct and incremental validity. In analyzing the exploratory factors, four factors were obtained. The relationship between the scale of God-awareness and some of the psychological scales showed an incremental validity and its potential to explain and predict as a psychological device. The scale enjoys the necessary and desirable level of reliability obtained through re-testing, split-half, internal consistency and Cronbach’s alpha (0.90) methods. As a result, the scale of God-awareness can be used as a device with reliable and valid psychometric features in Islamic and psychological researches.هدف این پژوهش، تهیه و ساخت مقیاس «خداآگاهی» با توجه به آموزههای برآمده از منابع معتبر اسلامی و تعیین ویژگیهای روانسنجی (اعتبار و روایی) آن بود. بدینمنظور، ابتدا به روش توصیفی و تحلیل متن، آیات و روایات مربوط به سازة خداآگاهی طبقهبندی و گزارههای نشانگر این سازه طراحی شد. پس از تأیید روایی محتوایی این مقیاس توسط 8 نفر از کارشناسان خبرة حوزه و دانشگاه، در نهایت پرسشنامة 25 گزارهای در یک طیف چهار گزینهای لیکرتی به آزمون آزمایشی گذاشته شد. در مرحلة نهایی اول 225 و دوم 200 نفر نمونه به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب و به روش پیمایشی، ویژگیهای روانسنجی مقیاس مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها نشان داد که مقیاس خداآگاهی از نظر رواییسنجی محتوایی، ملاکی، سازهای و افزایشی از روایی لازم و بالایی برخوردار است. در تحلیل عوامل اکتشافی، 4 عامل به دست آمد. ارتباط مقیاس خداآگاهی با برخی از مقیاسهای روانشناختی، نشانگر روایی افزایشی و توان تبیین و پیشبینی این مقیاس بهعنوان یک ابزار روانشناختی است. این مقیاس از نظر اعتباریابی به روش بازآزمایی، دونیمهسازی، همسانی درونی و ضریب آلفای کرونباخ (90/0) هم اعتبار لازم و مطلوب را دارد. در نتیجه مقیاس خداآگاهی میتواند بهعنوان یک ابزار دارای ویژگیهای روانسنجی روا و معتبر در پژوهشهای اسلامی و روانشناختی مورد استفاده قرار گیرد.http://journals.ueae.ir/article_67_8c51b371c58147d6d960ddd88afd1d03.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X2520160822The Model of Hope Based on Islamic Sources and Designing it Treatment Planالگوی امید بر اساس منابع اسلامی و طراحی برنامه درمانی آن295068FAمبین صالحیدکترای روانشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایرانJournal Article20160702The present research aims at compiling the model of hope based on Islamic sources and designing its treatment plan. We used two methods: a descriptive-analytical method in religious propositions (the method of reasoning for religious knowledge) for compiling model of hope, and a descriptive method for investigating the validity of the treatment protocol. To investigate the content validity of the protocol, we used Kendall’s coefficient of concordance and Khi 2 meaningfulness test to investigate the concordance and meaningfulness of the experts’ opinions for evaluating the rightness of the Quranic and traditional readings and the correspondence of suggested techniques of hope-treatment protocol to the goals of each session. The findings showed that the concept of hope in Islamic approach has a three-parameters model, each of which with two sub-parameters: agency (personal agency, divine agency), means (material means, metaphysical means), and goal (material goal, monotheistic goal). Besides, the axis in this model is a monotheistic goal. Considering the opinions of the experts, the effectiveness of the suggested techniques on these parameters was also supported. Accordingly, the protocol of Islamic hope-therapy was compiled in the form of eight 120-minutes sessions. During those sessions, three parameters of hope, their obstacles, and the strategies for removing those obstacles and reinforcing them were stated. At the end, some suggestions for using the hope-therapy protocol were put forward.هدف از این پژوهش تدوین الگوی امید بر اساس منابع اسلامی و طراحی برنامه درمانی آن بود. از دو روش استفاده شد: روش توصیفی تحلیلی در گزارههای دینی (روش اجتهاد دانش دینی) برای تدوین الگوی امید و روش توصیفی برای بررسی روایی پروتکل درمانی. جهت بررسی روایی محتوایی پروتکل از ضریب تطابق کندال و آزمون معناداری خی دو برای بررسی میزان تطابق و معناداری نظرات کارشناسان برای ارزیابی صحت برداشتهای قرآنی و روایی و مطابقت فنون پیشنهادی پروتکل امیددرمانگری با اهداف هر جلسه استفاده شد. یافتهها نشان داد که مفهوم امید در رویکرد اسلامی دارای الگویی سه مؤلفهای است که هر مؤلفه دو زیرمؤلفه دارد: عاملیت (عاملیت شخصی، عاملیت الهی)، اسباب (اسباب مادی، اسباب فرامادی)، هدف (هدف مادی، هدف توحیدی). همچنین محور در این الگو، هدفی توحیدی است. با توجه به نظر متخصصان تاثیرگذار بودن فنون پیشنهادی نیز بر این مؤلفهها تایید گردید. بر این اساس پروتکل امیددرمانگری اسلامی در 8 جلسه گروهدرمانی 120 دقیقهای تدوین شد. در این جلسات سه مؤلفه امید، موانع آنها و راهبردهای رفع موانع و تقویت آنها مطرح میگردد. در پایان پیشنهادهایی جهت استفاده پروتکل امیددرمانگری ارائه گردیده است. http://journals.ueae.ir/article_68_4f3d16bca9c0602d5e581dc53627f963.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X2520160822A Look at the Concept of Personality in Islamic Sourcesنگاهی به مفهوم شخصیت در منابع اسلامی516169FAمحمدصادق شجاعیاستادیار روانشناسی جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایرانJournal Article20160627The present research aims at investigating the concept of personality in Islamic sources. The method used in this research is of hermeneutic type. The findings of the study showed that the very word “personality” has not been used in Islamic texts and sources. In Arabic, the word al-Shakhsyya became common when the psychological texts were translated from English into Arabic. However, the concept of personality is a global concept just like the concepts of God, life, death, and justice. All individuals in all cultures have a perception of personality based on their look at human. Similarly, in Islamic culture, the concept of personality has been referred to implicitly. Based on the findings of this study, one of the terms with closest semantic relation to the word “personality” in psychology is the word shakela in Arabic.این پژوهش با هدف بررسی مفهوم شخصیت در منابع اسلامی انجام شده است. روش به کار رفته در این پژوهش از نوع روشهای هرمنوتیکی (تفسیری) بود. یافته های پژوهش نشان داد که خودِ کلمه ی شخصیت در متون و منابع اسلامی به کار نرفته است. در زبان عربی نیز کلمه «الشخصیه» همزمان با ترجمه متون روان شناسی از انگلیسی به عربی رواج یافته و قبل از آن به کار نمی رفته است. در عین حال، مفهوم شخصیت مانند خدا، زندگی، مرگ و عدالت مفهوم جهانی است. همه افراد در همه فرهنگ ها، برداشتی از شخصیت دارند که مبتنی بر نوعی نگاه آنها به انسان است. در فرهنگ اسلامی نیز مفهوم شخصیت به طور ضمنی بیان شده است. بر اساس یافته های این پژوهش، یکی از واژه هاییکه بیشترین ارتباط را با مفهوم شخصیت در روان شناسی دارد، شاکله است.http://journals.ueae.ir/article_69_78c34b3e2c92afc1df186022c443623a.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X2520160822The Intermediate Role of Resilience in the Relationship between One’s Image of God and Family’s Functionنقش واسطهای تابآوری در رابطه تصور از خدا با کارکرد خانواده637870FAحسین رادمرددانشجوی دکتری قرآن و روانشناسی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران0000-0001-8511-4047محمدرضا احمدیاستادیار موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایرانحمید رفیعیهنرعضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایرانJournal Article20160611The family’s function is an important aspect of family affecting the physical, social, and affective health of the family members. The present research is a descriptive study of the correlation type aiming at an investigation of the intermediary role of resilience in the relationship between one’s image of God and family’s function. To do so, 386 teachers in Southern Khorasan were selected through stage stratified sampling. To gather data, we used Image of God Inventory, Resilience Scale, and Family Function Scale. The results of the statistical analysis showed that there is a positive meaningful relationship between all subscales of image of God and resilience, but there is a negative meaningful relationship between those subscales and unhealthy function of the family. Similarly, the results of regression analysis showed that family function is predictable by image of God, which explains 19.3% of family function. According to the obtained results, three subscales of image of presence, affection and benevolence explain the major part of this variance. The results of investigating the main hypothesis of the research showed that resilience is a minor intermediary in the relationship of three subscales of image of presence, affection and benevolence with family function.کارکرد خانواده جنبه مهم محیط خانواده است که سلامت جسمانی، اجتماعی و هیجانی اعضاء آن را تحت تأثیر قرار میدهد. پژوهش حاضر، یک مطالعه توصیفی از نوع همبستگی است که با هدف شناسایی نقش واسطهای تابآوری در رابطه تصور از خدا و کارکرد خانواده صورت گرفت. بدین منظور 386 معلم از معلمان استان خراسان جنوبی با استفاده از روش نمونهگیری طبقهای مرحلهای انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه تصور از خدا مقیاس تابآوری و مقیاس کارکرد خانواده استفاده شد. نتایج تحلیلهای آماری نشان داد که بین همه خرده مقیاسهای تصور از خدا با تابآوری رابطه معنادار مثبت و با کارکرد ناسالم خانواده رابطه معنادارمنفی وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد کارکرد خانواده توسط تصور از خدا قابل پیشبینی است و 19.3درصد از کارکرد خانواده را تبیین میکند. طبق نتایج ، سه خرده مقیاس تصورحضور،محبت و خیرخواهی عمده این واریانس را تبیین میکند. نتایج حاصل از بررسی فرضیه اصلی پژوهش نشان داد که تابآوری رابطه هریک از سه خرده مقیاس حضور،محبت و خیرخواهی با کارکرد خانواده را واسطهگری جزئی میکند.http://journals.ueae.ir/article_70_4765ab5c26a619f8f872e1d4c6c3dbec.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X2520160822Predicting the Quality of Life, Hope and Psychological Well-being in Divorced Women Based Religious Commitmentپیشبینی کیفیت زندگی، امیدواری و بهزیستی روانشناختی در زنان مطلقه بر اساس عمل به باورهای دینی799471FAاسماعیل اسدپوراستادیار مشاوره و راهنمائی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانشیماسادات برقعیدانشجوی دکتری روانشناسی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایرانفرناز بیرامزادهکارشناس ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20160615The aim of this study is to predict the quality of life, hope and psychological well-being in divorced women based on religious commitment. This study was of descriptive-correlative type and the statistical community composed of all divorced women referring to family courts, consultation centers, and health-houses on Tehran; 80 subjects were selected through available sampling. Data collection tools include quality of life questionnaires (SF-36), life expectancy, psychological well-being and the practice of religious beliefs. The results of Pearson correlation test showed that the practice of religious commitment had a significant positive correlation with quality of life, hope and psychological well-being in divorced women. Similarly, the results of regression analysis also showed that religious commitment explains variance of life quality to 9.1% variance of hope to 27% and variance of psychological well-being to 19.6%. The practice of religious beliefs in divorced women can reduce part of their psycho-social problems and enhance their quality of life, hope and psychological well-being.هدف پژوهش حاضر، پیش بینی کیفیت زندگی، امیدواری و بهزیستی روانشناختی در زنان مطلقه بر اساس عمل به باورهای دینی بوده است. این پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی بوده و جامعه آماری آن، کلیه زنان مطلقه مراجعه کننده به دادگاه های خانواده، مراکز مشاوره، خانه سلامت محله های شهر تهران می باشد که به شیوه نمونه گیری دردسترس 80 نفر انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های کیفیت زندگی(SF-36)، امید به زندگی، بهزیستی روانشناختی و عمل به باورهای دینی2 بود. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که متغیر عمل به باورهای دینی ارتباط مثبت با کیفیت زندگی ،امیدواری و بهزیستی روانشناختی در زنان مطلقه دارد. همچنین نتایج آزمون رگرسیون همزمان نشان داد که عمل به باورهای دینی به میزان 1/9% واریانس کیفیت زندگی، 27% واریانس امیدواری و 6/19% واریانس بهزیستی روانشناختی را تبیین کرده است. عمل به باورهای دینی در زنان مطلقه می تواند بخشی از مشکلات روانی- اجتماعی آنها را کاهش داده در بهبود کیفیت زندگی و افزایش امیدواری و بهزیستی روانشناختی آنها موثر باشد.http://journals.ueae.ir/article_71_27cc93f24fd8635109feb8bb7a0ab046.pdfحجت الاسلام دکتر محمدجواد زارعاناسلام و پژوهش های روانشناختی2981-149X2520160822Investigating the Relationship of Spiritual Experience and Resilience with the Extent of Tending to Using Drugsرابطه تجربه معنوی و تابآوری با میزان گرایش به مواد مخدر9510972FAحدیث چراغیاندانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانمریم زینیوندکارشناس ارشد مشاوره توانبخشی، دانشگاه علامه طباطبایی(ره)، تهران، ایرانناصر حیدریکارشناس ارشد مشاوره مدرسه، دانشگاه شهید بهشتی(ره)، تهران، ایرانمحمد زارعی توپخانهدانشجوی دکتری روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایرانJournal Article20160629The present research aims at investigating the relationship of spiritual experience and resilience as the protective factor against the extent of tending to using drugs among juveniles. The statistical population of the research (of the correlation type) included all male high school students of Darra Shahr in 1391-1392 SH. Among them, 200 subjects were selected through random cluster sampling. The devices used included Ghubari Bunab’s scale of spiritual experience, resilience scale, and Improved Addiction Potential Scale (IAPS). The obtained data were analyzed using Pearson correlation coefficient and regression analysis. The results of correlation coefficient showed a positive meaningful relationship between resilience and spiritual experience. There was a negative relationship between resilience and tending to drugs and between spiritual experience and tending to drugs. the regression analysis showed that the parameters of prosperity and spiritual activity predict the extent to which one tends to using drugs. The results of the research showed that the spiritual experience as a protective factor prepares that ground for students’ resilience against tending to drugs.هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه تجربه معنوی و تابآوری به عنوان عامل محافظ در برابر میزان گرایش به مواد مخدر در بین نوجوانان میباشد. جامعه آماری این پژوهش از نوع همبستگی را کلیه دانش آموزان پسر دبیرستانی شهرستان دره شهر در سال تحصیلی 1392-1391 تشکیل دادهاند که از میان دانش آموزان 200 نفر به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده: مقیاس تجربه معنوی غباری بناب، مقیاس تابآوری و پرسشنامه آمادگی برای اعتیاد (IAPS) بوده است. دادههای به دست آمده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج ضریب همبستگی ارتباط تابآوری و تجربه معنوی را مثبت و معنادار نشان داد. بین تابآوری و گرایش به مواد مخدر و تجربه معنوی با گرایش به مواد مخدر ارتباط منفی بود. تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که مولفه شکوفایی و فعالیت معنوی میزان گرایش به مواد را پیشبینی میکند. نتایج این پژوهش نشان داد تجربه معنوی به عنوان عاملی محافظ زمینه ساز تابآوری دانش آموزان در برابر گرایش به مصرف مواد مخدر است.http://journals.ueae.ir/article_72_ddc8b171ee052aec2f285de9697fa93e.pdf