Quranic-based emotional intelligence conceptualization

Document Type : Original Article

Authors

1 Doctoral student of Al-Mustafa Al-Alamiya Society

2 Associate Professor of Educational Psychology, Humanities-Islamic Higher Education Complex, Al-Mustafa International University, Qom, Iran

3 assistant professor in psychology, Al-Mostafa University, Qom, Iran

Abstract

هوش هیجانی یکی از ویژگی‌هایی است که به انسان‌ها در پاسخ به تغییرات و کمک می‌کند. پژوهش حاضر با هدف استخراج مولفه‌های هوش هیجانی قرآن بنیان انجام شد. روش به کار رفته در این پژوهش، روش استنباط دینی_روان شناختی است. جامعه اسنادی؛ آیات قرآن و تفاسیر شیعه بود. پس از مطالعه مبانی نظری و استخراج مستندات و آیات مرتبط، 478 آیه مورد تحلیل قرار گرفت. آیات از لحاظ محتوایی دسته‌بندی شده فرم روایی محتوایی شامل مولفه‌ها و مستندات قرآنی آن تهیه و به 21 نفر از کارشناسان علوم اسلامی و روانشناسی ارائه گردید. یافته‌ها نشان ‌داد که الف) مراد از هوش هیجانی قرآن بنیان عبارت است از: «شناخت و پردازش صحیح هیجانات خود و دیگران به نحوی که بتوانیم بر پایه آن، ارتباط مناسبی با خداوند متعال، خود و دیگران برقرار کنیم» ب) هوش هیجانی قرآن بنیان دارای 9 مولفه: باورهای ایمانی، کنترل هیجانات بین فردی، همدلی، کنترل هیجانات درون‌فردی، تاثیرناپذیری، القائات الهی، مسئولیت‌پذیری دینی، القائات شیطانی و بخشش می‌باشد. کارشناسان، دلالت 9 مولفه را بالای 79/0 ثبت کرده و مورد تائید قرار داده اند.

Keywords

Main Subjects



Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 04 January 2026
  • Receive Date: 13 May 2024
  • Revise Date: 01 December 2025
  • Accept Date: 04 January 2026